ค้นหาบทความ

แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ เดินทาง แสดงบทความทั้งหมด
แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ เดินทาง แสดงบทความทั้งหมด

วันศุกร์ที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2556

ถ้าหากชีวิตเริ่มต้นใหม่อีกครั้ง



ถ้าหากชีวิตเริ่มต้นใหม่อีกครั้ง
เพื่อนร่วมเดินทางของฉัน มิตรสหายของฉัน
ยังคงหันหาตะวันยามเช้า และออกเดินทาง
ให้เงาที่ทอดยาวเหลือไว้ด้านหลัง
            หันกลับไปโบกมือด้วยอาการรื่นเริง!

ถ้าหากชีวิตเริ่มต้นใหม่อีกครั้ง
เพื่อนร่วมเดินทางของฉัน มิตรสหายของฉัน
ยังคงคือหนทางยาวไกลที่มากไปด้วยลมฝน
ยังคงวิ่งตะบึงไปอย่างไม่รู้เหน็ดเหนื่อย
            ขอให้เราจูงมือกันกระชับมั่น!

ถ้าหากชีวิตเริ่มต้นใหม่อีกครั้ง
เพื่อนร่วมเดินทางของฉัน มิตรสหายของฉัน
เรายังคงต้องชูจอกร่วมกัน
ไม่ว่าจะเป็นสุรารสหอมหวาน หรือสุรารสขม
ความสัตย์ซื่อสุจริตและการเชื่อถือได้ คือรสชาติแท้ที่เข้มข้น!


ถ้าหากชีวิตเริ่มต้นใหม่อีกครั้ง
เพื่อนร่วมเดินทางของฉัน มิตรสหายของฉัน
ยังคงจะขับขานบทเพลงที่ไม่มีวันขับขานได้จบ
ในยามที่หลอดคอยังไม่ถูกตัดให้ขาดออก
            ที่ควรโห่ร้องยินดีก็โห่ร้องยินดี ที่ควรสาปแช่งก็จงสาปแช่ง

ถ้าหากชีวิตเริ่มต้นใหม่อีกครั้ง
เพื่อนร่วมเดินทางของฉัน มิตรสหายของฉัน
พวกเขาที่ไม่ยอมช่วยจิตวิญญาณของตนให้รอดพ้น
ก็ปล่อยให้พระเจ้าช่วยเหลือ...
            ใต้แสงตะวันถึงอย่างไรก็เป็นกลางวัน!

เวลาเอย เวลาไม่ไหลย้อนคืน
แต่ชีวิตกลับสามารถเริ่มต้นใหม่ได้
อย่าได้พูดว่าสิ่งที่สูญเสียไปนั้นมีมากแสนมาก
เพื่อนร่วมเดินทางของฉัน มิตรสหายของฉัน
            วันพรุ่งยาวนานเสียยิ่งกว่าวันวาน!

จากบทกวี 'เจี่ย หญู เซิง ฮว๋อ ฉง ซิน ไค โถว'
โดย : ซ่าว เย่น เสียง

วันเวลาไม่อาจย้อนคืน เปลี่ยนปฏิทินใหม่ เรื่องราวในวันคืนที่ผ่านมาเป็นไปได้เพียงบทเรียน และความทรงจำ
ไม่ว่าจะคิดจะรู้สึกอย่างไร ชีวิตก็ยังคงดำเนินต่อไป วันเวลาก็ยังคงไหลรุดต่อไป
เราอาจทำผิด เราอาจทำถูก เราอาจพอใจ เราอาจจำใจ เราอาจผ่อนคลาย เราอาจตึงเครียด ถึงอย่างไรที่ผ่านมาแล้วล้วนแต่ได้ทิ้งร่องรอยเอาไว้ในวันเวลาที่ผ่านไปนั้น
วันเวลายังคงเคลื่อนตัวต่อไป
เราจะคิดอ่านกำหนดการก้าวเดินไปของชีวิตบ้างไหม หรือว่าปล่อยให้วันเวลาไหลผ่านชีวิตเราไปในความจำยอมของเรา
            เราทุกคนต่างต้องสูญเสียเวลาไปกับเรื่องที่ทั้งเต็มใจกระทำและจำใจกระทำ
          แต่เราต่างก็มีสิ่งที่ควรต้องกระทำ น่าจะกระทำ และอยากจะกระทำ

            ที่สำคัญคือ เราได้เริ่มต้นบ้างหรือยัง
            ชีวิตจะเดินทางไปได้ยาวไกลแค่ไหน ยากนักที่จะมีผู้ใดหยั่งรู้ล่วงหน้า
            วันวานนั้นมีรอยเท้าชีวิตเราอยู่
            วันพรุ่งอยู่ตรงหน้าเรา
            และเท้าของเรา ร่างกายของเรา ชีวิตของเรา และวันพรุ่งของเรา จะมากจะน้อยเราควรจะต้องรู้จักรับผิดชอบบ้าง
          วันพรุ่งอยู่ตรงหน้าเรา


เรืองรอง รุ่งรัศมี


พิมพ์ครั้งแรกในคอลัมน์ “สายลมในกิ่งหลิว” เนชั่นสุดสัปดาห์ ฉบับที่ 605

วันพฤหัสบดีที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2556

ทะเลโอบกอดเธอไว้


ปลาตัวเล็กตัวหนึ่งถามปลาใหญ่ว่า
“ฉันได้ยินเขาพูดกันถึงทะเลอยู่บ่อยๆ แต่ว่าทะเลน่ะ มันคืออะไร?”
ปลาใหญ่ตอบว่า
“รอบๆ ตัวเธอก็คือทะเล”
ปลาเล็กร้องด้วยความตกใจ
“แต่ว่าทำไมฉันมองไม่เห็นล่ะ”
ปลาใหญ่ตอบว่า
“ทะเลอยู่ภายในตัวเธอ และก็อยู่ภายนอกตัวเธอ เธอเกิดจากทะเล และในที่สุดก็จะคืนกลับสู่ทะเล ทะเลโอบกอดเธอไว้ เสมือนว่าคือร่างกายของเธอเอง”

วัยเยาว์มองความฉงนและฝันใฝ่เป็นอาภรณ์ชีวิต ดวงตาของความเยาว์วัยมักมองทอดไปไกล ข้ามปลายขอบฟ้าไปถึงเรียวรุ้ง นุ่งห่มอบอุ่นในอาภรณ์อุดมคติและความวาดฝัน ชีวิตเติบใหญ่ไปกับพลังเร่าร้อน หนุ่มสาวมักมิได้มองสิ่งที่อยู่ใกล้เบื้องหน้าอย่างที่มันเป็น ดอกไม้ริมรั้ว แมงปอข้างทาง นกที่บินมา ล้วนแต่คลุมม่านความฝันเมื่อยามพบเห็น การมองจึงเป็นเสมือนไม่เห็น ความมีจึงเป็นเสมือนความลวง
มายาทำให้ฝีเท้าก้าวเดินเลื่อนลอย ความเพียรบากบั่นของวัยเยาว์ จึงชักพาชีวิตไปไกลแสนไกล ดอกไม้ในความคิดฝัน ย่อมต้องเป็นดอกที่สวยงามที่สุด ส่งกลิ่นหอมขจรขจาย เบ่งบานราวกับไม่รู้โรยรา รากหยั่งลงในดินแดนความฝัน ดอกบานอยู่บนก้อนเมฆ เป็นดอกไม้ในฝันที่เบ่งบานเฉพาะในอุดมคติของความเยาว์วัย เป็นน้ำหล่อเลี้ยงให้ผู้เยาว์วัยเติบโต เป็นพลังให้ต้องบากบั่นพากเพียรเดินท่องไปไกลแสนไกล เป็นเส้นทางวีรกรรมของอัศวินหนุ่มผู้สวมใส่เกราะความฝัน

อัศวินหนุ่มเดินทางไป ท่องไปสุดเขตอาณาจักรฝัน จวบกระทั่งวันหนึ่งพบว่าสองขาล้าแรง ฝีเท้าผ่อนช้า มัดกล้ามคลายตัวหย่อนเหลว
พลันนั้น ถ้อยคำสนทนาของปลากเล็กกับปลาใหญ่ก็ดังขึ้นอีก
“ฉันได้ยินเขาพูดกันถึงทะเลอยู่บ่อยๆ แต่ว่าทะเลน่ะ มันคืออะไร?”
อัศวินหนุ่มได้ยินคำถามมาจากที่ใดที่หนึ่ง และแล้วถ้อยคำที่เขาเคยได้ยินก็ดังมาอีก
“ทะเลอยู่ภายในตัวเธอ และก็อยู่ภายนอกตัวเธอ เธอเกิดจากทะเล และในที่สุดก็จะคืนกลับสู่ทะเล ทะเลโอบกอดเธอไว้ เสมือนว่าคือร่างกายของเธอเอง”
และแล้ว ที่ตรงรอบกายซึ่งอัศวินหนุ่มนั่งลงพักเหนื่อยนั้น เขาได้สัมผัสสายลมพัดผ่าน ผิวเนื้อชื้นเหงื่อรับรู้ถึงความเย็นสบาย บางขณะ นาสิกประสาทของเขาก็สัมผัสได้ถึงความหอมของดอกไม้ใบหญ้า และหูก็เริ่มได้ยินดนตรีที่นกและเหล่าแมลงขับขาน

อัศวินหนุ่มมองดูเส้นทางที่เขาได้เดินผ่านมา มันไกลแสนไกล จนเขาไม่เห็นจุดที่เริ่มต้นก้าวเดินในครั้งแรกอีกแล้ว วันเวลาก็ผ่านมาแสนนาน ผ่านวัน ผ่านคืน และผ่านวันผ่านคืน ผ่านชั่วโมง วัน เดือน ปี และหลายๆ ปี แรงเร้าเริ่มแรกเหมือนยังเรียบง่ายชัดเจน แต่ก็ซับซ้อนเพิ่มขึ้นกับวันเวลา
อาภรณ์อุดมคติและความวาดฝัน ยังคลุมห่มจิตวิญญาณอยู่เช่นเดิมไหม อัศวินหนุ่มถามและตอบตัวเองด้วยคำที่เหมือนเล่นลิ้น “เหมือนและไม่เหมือนในความเป็นไป”
หากว่าวัยเยาว์มิได้มอบความฉงนและความฝันใฝ่แก่เขา อัศวินหนุ่มก็ไม่รู้ว่า การเดินทางของชีวิตเขา จะเป็นเช่นเดียวกับที่ผ่านมาหรือไม่ ถึงอย่างไร ภายหลังความเหน็ดเหนื่อยและล้าโรย เขายิ้มกับตัวเองได้ว่า ดีใจที่ก้าวมา

แม้ว่าเส้นทางวีรกรรมของอัศวินหนุ่มจะเป็นเส้นทางราบเรียบธรรมดา จนถึงวันที่เขาผ่อนฝีเท้าให้ช้าลง แม้ว่าสองขาของเขาจะเริ่มล้าแรง และมัดกล้ามเริ่มคลายตัวหย่อนเหลว แต่อัศวินหนุ่มก็ยิ้มภาคภูมิ เขาเด็ดดอกไม้เล็กๆ มาติดที่รังดุมคอเสื้อของเขา เสมือนประดับเหรียญเกียรติยศให้แก่นักรบชาญศึก
ดอกไม้หอม เสียงนกและเหล่าแมลงขับขานบทเพลงไพเราะ
อัศวินหนุ่มรู้แล้วว่า เขาจะก้าวเดินต่อไปเช่นไร
“ทะเลอยู่ภายในตัวเธอ และก็อยู่ภายนอกตัวเธอ เธอเกิดจากทะเล และในที่สุดก็จะคืนกลับสู่ทะเล ทะเลโอบกอดเธอไว้ เสมือนว่าคือร่างกายของเธอเอง”
บัดนี้ อัศวินหนุ่มมองเห็นดอกไม้พราวพรายรอบกาย


เรืองรอง  รุ่งรัศมี


พิมพ์ครั้งแรกในหนังสือ หมาป่าบนทุ่งกระดาษ สำนักพิมพ์วลี สิงหาคม พ.ศ.2549

วันพุธที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2556

พลัดหลง


 เดินลากกระเป๋าล้อลากไปตามไปตามกลางบันไดกลางสะพานลอยคนข้ามถนน ซำเหมาสองคนจากเมืองไทยพบว่า พวกเขาไม่บ่นว่าเหมือนเวลาเดินข้ามถนนที่เมืองไทย
“...คนเราทำไมจึงมักเปรียบเทียบสิ่งที่ไม่ดีในประเทศของตน กับสิ่งที่ดีในประเทศคนอื่นเสมอ...” ซำเหมา เอาสนุก คิดอยู่ในใจ
แม้สะพานลอยคนข้ามของเซินเจิ้นจะไม่ชันมาก และมีทางลาดตรงกลางให้ลากกระเป๋าล้อลากเป็นการทุ่นแรง แต่เขายังคงรู้สึกเหนื่อย เนื่องจากร่างกาย และสังขาร
ท้องถนนในช่วงเวลาทำงานของวันทำงานไม่เงียบเหงาและไม่ถึงกับพลุกพล่านวุ่นวาย ผู้คนไม่ถึงกับมีสีหน้าบึ้งตึง แต่ก็มิได้ถึงกับเอื้อเฟื้อ ยิ้มแย้ม และไม่ได้เป็นมิตรอย่างสัมผัสได้
คงเป็นธรรมดาของเมืองใหม่ ที่มีคนพลัดถิ่นจากที่ต่างๆ ของเมืองจีน มาเซินเจิ้นเพื่อแสวงหาเงินทอง  และโอกาสของชีวิต
แล้วเขาล่ะ...

ซำเหมาเอาสนุก หาข้ออ้างให้กับตัวเอง ว่าเขามาหาซื้อหนังสือและซีดี มาหาหนังสือ หนัง และเพลง เพื่อใช้เป็นข้อมูลและใช้เป็นอุปกรณ์ในการทำงาน
แต่หนังสือ หนัง และเพลงนั้น เขาพอหาซื้อเอาจากบ้านเมืองที่อาศัยอยู่ได้ แม้จะแพงกว่า หาได้ไม่สะดวกนัก แต่ก็ไม่ถึงกับขาดแคลนจนหาไม่ได้
หรือว่าเขา “เพียงแต่อยากออกไปข้างนอก”

กว่า 30 ปีมาแล้ว ที่เขาสัมผัสกับอารมณ์ความรู้สึกอยากออกไปข้างนอก
“ตอนอายุน้อย คนเรารู้สึกอยากออกจากบ้าน” เพื่อนนักเขียนคนหนึ่งเคยพูดคำนี้ และเขาจดจำมันไว้โดยไม่ต้องใช้ความตั้งใจ
“ออกไปข้างนอกแล้วรู้จักโต...” ซำเหมา เอาสนุก คิดถึงหอยทาก ปูเสฉวน และรอยแผล...
ซำเหมา เอาสนุก เติบโตมาจากเด็กยากจนในย่านคนจน เขาเคยพาตัวเองไปให้พ้นจากย่านคนจน ดิ้นรนขลุกขลักมาจนถึงบัดนี้ เขาไม่ได้รู้สึกกับคำว่ายากจนหรือร่ำรวยต่อไป บัดนี้เขาไม่ได้อาศัยอยู่ในย่านที่พักอาศัยเดิม และมิได้ร่ำรวย แต่แปลกที่เขาไม่รู้สึกว่าตนเองยากจนน่าสงสาร
“บาดแผลเป็นอาภรณ์ของชีวิต” เขาคิดถึงคำหนึ่งที่เขาชอบ เป็นคำของนักเขียนอีกคนหนึ่ง เขารู้สึกว่าเสื้อผ้าของเขาเหมาะสมกับลมฟ้าอากาศที่ตนพบ
ลมหนาวต่างแดนพัดมา เขากระชับเสื้อแจ๊กเก็ตเล็กน้อย
เดินไปกับลมหนาว พลันเขารู้สึกเหมือนว่าได้ไปเดินอยู่ในอีกสถานที่หนึ่ง ในอีกเวลาหนึ่ง

“พี่ชายสบายดีหรือ?” ซำเหมา เอาสนุก แว่วได้ยินบทสนทนาเก่าในครั้งอดีต
“ดี...” เขาตอบ
“ทำไมอยากมาเรียนที่นี่?...” เพื่อนของพี่ชายถาม
“...” ซำเหมา เอาสนุก เมื่อครั้งยังเป็นซำเหมา หม่นหมองและเคร่งเครียด ไม่สามารถจะตอบออกมาได้  ในเวลานั้น เขาจนทั้งความคิด ถ้อยคำ และความรู้ในภาษาจีน
“คืนนี้จะพาออกไปเที่ยว ไปกินข้าว แล้วพรุ่งนี้จะพาไปส่งโรงเรียน...”
นั่นเป็นการเดินทางออกไปข้างนอกจริงๆ เป็นครั้งแรกของซำเหมา เอาสนุก ครั้งนั้นเขาเอาแต่เคร่งเครียด จริงจัง หม่นหมองและสนุกไม่เป็น ลาออกจากงาน เดินทางไปอีกดินแดนหนึ่ง แต่กับเดินวนเวียนอยู่ดินแดนภายใน
บางทีนั้นอาจเป็นการเดินทางครั้งสำคัญ เป็น ‘รอยสัก’ สำคัญรอยแรก และเป็น ‘รอยแผล’ แรกที่ทำให้รู้ว่าโลกกว้าง ลมแรง และจำเป็นต้องเติบโต

ลมหนาวพัดมา ไม่หนาวมาก ไม่มีฝนปรอยมาก เหมือนการก้าวเท้าออกสู่โลกภายนอก ทว่า พลัดหลงเข้าไปในโลกภายในครั้งอดีต เขายกมือขึ้นลูบต้นคอของตนเอง ไม่มีสร้อยคอของแม่ ไม่มีแหวนวงเท่าเส้นด้ายที่นิ้ว เขามองดูมือตัวเอง และมองดูป้ายตัวหนังสือจีนที่ติดอยู่ตามหน้าอาคาร ห้าง ร้าน เป็นตัวหนังสือจีนคนละระบบเขียน แตกต่างจากที่เขาเรียนในโรงเรียน เขาอ่านมันได้จากการพยายามฝึกอ่านอย่างค่อยเป็นค่อยไป หลังจากเรียนมาในอีกระบบหนึ่งจนพอจะก้าวเท้าต่อไปได้
ต้าเกอ เป็นอย่างไรบ้างวันนี้ เขาคิดถึงเพื่อนของพี่ชายขึ้นมา ต้าเกอ เป็นคนจีนเวียดนาม แต่งงานกับต้าส่าวซึ่งเป็นคนจีนเกาหลี ครั้งหนึ่ง เมื่อยี่สิบกว่าปีที่แล้วทั้งสองเคยช่วยเหลือเกื้อกูล ลูกจีนเกิดเมืองไทยที่ตัดสินใจทิ้งงานไปเรียนภาษาจีนที่ไต้หวัน
นี่เป็นรอยสักหรือรอยแผล นี่คือการเดินทางที่แท้จริงเป็นครั้งแรก เป็นการออกไปข้างนอก และกลับไปข้างใน
ซำเหมา เอาสนุก เดินไปในอดีตและปัจจุบัน ไม่ทันสังเกตว่าเงาทอดไปทางใด เขาเดินอยู่ไม่ไกลจากซำเหมา ไม่เอาไหน ทว่าเหมือนพลัดหลงกันแสนไกล

เรืองรอง  รุ่งรัศมี
4/2005

พิมพ์ครั้งแรกในคอลัมน์ สายลมในกิ่งหลิว เนชั่นสุดสัปดาห์ ปีที่ 13 ฉบับที่ 667 วันที่ 14 –20 มีนาคม 2548

วันพฤหัสบดีที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2556

ชื่นชมและการครอบครอง


 ออกไปนอกชายคา จะรู้ว่าโลกกว้าง

กลับมาจากการเดินทางแต่ละครั้ง จะมีรูปถ่ายติดไม้ติดมือกลับมาด้วยจำนวนหนึ่ง
เดินทางมากครั้งเข้า คนเดินทางจะซื้อของฝากติดมือกลับมาน้อยลง
การได้เห็นโลกกว้างขึ้น เห็นสิ่งต่างๆ มากขึ้น และบ่อยขึ้น ทำให้รู้จักการชื่นชมโดยไม่ครอบครองเป็นมากขึ้น
รู้ว่าไม่อาจครอบครองทุกสิ่งที่อยากได้ เป็นความจริงที่มิได้สลับซับซ้อนอะไร แต่ว่าความจริงง่ายๆ อย่างนี้ บางทีเราก็ไม่รู้จักเรียนรู้
เดินทางบ่อยครั้งเข้า ช่วยให้ตื่นตระหนกและหวาดกลัวกับโลกกว้างน้อยลง ไม่หวาดกลัวโลกภายนอก จึงกล้าออกเดินทางครั้งใหม่
ออกเดินทาง เรารู้ว่าเราออกไปชื่นชมสิ่งดีงามของโลกข้างนอก
มิได้ออกไปเพราะปรารถนาจะครอบครอง


เรืองรอง  รุ่งรัศมี


พิมพ์ครั้งแรกในคอลัมน์ “โลกกว้างได้เท่ากับครอบฟ้า” ปาจารยสาร ฉบับที่ 5 ปีที่ 33 พฤศจิกายน – ธันวาคม 2552

วันอังคารที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2556

ร้านหนังสือที่รักคนอ่านหนังสือ


เย็นวันหนึ่ง แวะเวียนไปร้านหนังสือที่คุ้นเคย คนชอบหนังสือแวะเวียนตามร้านหนังสือ บางทีก็ไม่ได้เจาะจงว่าจะไปซื้อหนังสือเล่มใดเล่มหนึ่ง ยิ่งเป็นร้านหนังสือที่คุ้นเคย แวะไปครั้งใดก็ไม่รู้สึกว่าเป็นการเสียเวลา
หยิบจับหนังสือเล่มนั้นเล่มนี้มาพลิกดู บางทีจากที่ไม่ได้ตั้งใจจะซื้ออะไร ตอนกลับอดจะมีหนังสือติดมือไปไม่ได้ บางทีไม่ซื้อหนังสือ เดินดูสมุดบันทึกสวยๆ ดูปกหนังสือและโปสการ์ดก็เพลิน
บนถนนพระอาทิตย์ มีร้านหนังสือเล็กๆ อยู่ร้านหนึ่ง ตั้งอยู่เยื้องๆ ป้อมพระสุเมรุ ชื่อ “ร้านหนังสือเดินทาง” หรือร้าน PASSPORT (เดิมคือ “ร้านหนังสือเล็กๆ”) เป็นร้านหนังสือที่มีเสน่ห์เฉพาะตัวมากที่สุดร้านหนึ่งเท่าที่เคยพบในกรุงเทพ

ร้านหนังสือที่ดี มีลักษณะเฉพาะหลายลักษณะ บางร้านกว้างขวางใหญ่โต หนังสือเยอะ บางร้านขายหนังสือราคาถูกกว่าที่อื่น บางร้านบริการดี พนักงานมีความรู้ แต่ร้านหนังสือที่ดีที่สุด คือ ร้านที่รักคนอ่านหนังสือ
รักคนอ่านหนังสือ ไม่ใช่รักแต่หนังสือในฐานะสมบัติทรัพย์ศฤงคาร เหมือนเพชร พลอย แก้ว แหวน เงิน ทอง

ห้องสมุดที่ดีก็เหมือนกัน ห้องสมุดที่ดีต้องรักคนอ่านหนังสือ ไม่ใช่รักหนังสือแบบหวงแหน เหมือนพวกหวงสมบัติ
จะรักคนอ่านหนังสือได้ต้องมี “หัวใจ”
หัวใจมีอยู่ในมนุษย์ มีอยู่ใน “คนที่ยังมีชีวิต”
คนที่ยังมีชีวิตจึงจะรักในมนุษย์ได้ ระบบเครือข่ายหรือการจัดองค์กรมักขาด “คนที่ยังมีชีวิต” แบบนี้ ยิ่งระบบจัดการที่มุ่งหวังในผลประโยชน์ส่วนตนจนเกินงาม ยิ่งทำให้เราได้เห็นการเหี่ยวเฉาร่วงโรยอย่างรวดเร็วของร้านหนังสือหลายยี่ห้อ อย่างที่เรียกว่า แทบไม่น่าจะเชื่อว่าจะเป็นไปได้

ระบบจะให้ผลทางธุรกิจยอดเยี่ยมเพียงใด หากทำให้ “ความเป็นคน” ตายไป ระบบนั้นก็ไม่น่าจะดีจริง
เพราะความเป็นคนคือต้นทุนสำคัญของชีวิต และเป็นต้นทุนชั้นแรกเริ่มสุดของอุปสงค์และอุปทานในระบบเศรษฐกิจเช่นกัน
ไม่มีคน เครื่องจักรทำงานไม่ได้ ไม่มีคนซื้อ ไม่มีคนคิดพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ ฯลฯ
ไม่มีความเป็นคน ความผูกพันของคนอีกฝ่ายหนึ่งเกิดขึ้นได้ยาก จะยกมือไหว้อย่างไร ท่องคำขอบคุณอย่างไร ก็ไม่ทำให้ “ลูกค้า” รู้สึกดี

เวลาพนักงานเก็บเงินตามร้านสะดวกซื้อและห้างสรรพสินค้าท่องคำขอบคุณเจื้อยแจ้วและยกมือไหว้ ใครเคยรู้สึกดีบ้าง
ข้าพเจ้านอกจากจะไม่รู้สึกดีแล้ว ยังเกิดอาการรับไม่ได้ ไม่สบายใจ และเกิดอาการต่อต้านแนวความคิดเรื่องการจัดการบริหารแบบทำลายคุณค่าความเป็นคนของพนักงานแบบนี้ เลยเลี่ยงการซื้อของในร้านสะดวกซื้อและห้างใหญ่ๆ หันไปซื้อของในตลาดสดและร้านชาวบ้านแทน และพบว่าสินค้าต่างๆ ในตลาดสดและตลาดนัดหลายอย่างมีคุณภาพดี และราคาถูกกว่าตามห้างใหญ่และร้านสะดวกซื้อที่หัวมุมปากซอย นอกจากนี้ตลาดนัดบางแห่งยังมีสินค้าคุณภาพดี หลากหลายประเภทจำหน่ายในราคาสมเหตุผลกว่าด้วย

ร้านหนังสือระบบเครือข่าย เดี๋ยวนี้กลายเป็นที่เดินดูหนังสือโดยไม่ซื้อสำหรับข้าพเจ้า เพราะรับไม่ได้ที่พนักงานถูกสั่งให้ไหว้ลูกค้า
ในระบบเสรี ในฐานะเสรีชน ลูกค้าและพนักงาน หรือนายทุน นักบริหาร น่าจะเป็น “คน” เท่ากัน
มีเพียงวัฒนธรรมทาสเท่านั้นที่ฝ่ายหนึ่งสั่งให้อีกฝ่ายหนึ่งกระทำเรื่องต่างๆ ได้ตามอำนาจที่เหนือกว่า
อำนาจเงินในระบบทุนนิยม ไม่ควรเป็นอำนาจของนายทาส พนักงานเป็นมนุษย์ที่ขายความสามารถ ขายแรงงาน (สมองและร่างกาย) ขายเวลาช่วงหนึ่งในการทำงานแลกค่าจ้าง
เดี๋ยวนี้ศักดิ์ศรีของแรงงานกลายเป็นสิ่งแปลกปลอมของระบบ ISO และมนุษย์ ISO เสียแล้วกระมัง
วงการหนังสือ น่าจะเป็นวงการของผู้มีภูมิปัญญา มีรสนิยม คนที่สั่งให้พนักงานไหว้ลูกค้าที่จ่ายเงินทุกคน แปลได้อย่างเดียวว่า “เห็นเงินเป็นพระเจ้า” ไม่ใช่การไหว้ขอบคุณหรอก

ที่ร้านหนังสือเดินทาง เราต่างเป็นเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน มีศักดิ์ศรีความเป็นคน ทั้งคนขาย คนซื้อ และคนเดินดูโดยไม่ซื้อ ก็มีศักดิ์ศรีด้วย เราอาจพูดคุยทักทายกันในเรื่องที่ไม่เกี่ยวกับหนังสือก็ได้ เราอาจแวะมาดื่มชากาแฟ แวะมาดูนิทรรศการภาพวาด ภาพถ่าย และมาฟังเสวนา แวะมานัดเพื่อน แวะมานั่งทอดอารมณ์ มองป้อมพระสุเมรุผ่านหน้าต่างชั้นบน มีชา กาแฟ หรือเครื่องดื่มเย็นๆ สักถ้วย มีหนังสือสักเล่ม หรือมีอารมณ์ว่างๆ กับโลกส่วนตัว
มีร้านหนังสือที่มีเสน่ห์เฉพาะตัว และให้เกียรติความเป็นมนุษย์ของเราไม่มากแห่งบนโลกสีน้ำเงินใบนี้
ร้านหนังสือเดินทาง คือร้านหนังสือที่รักในความเป็นคนของเรา เป็นร้านหนังสือของคน เป็นสถานที่อันงดงามด้วยหัวใจแห่งหนึ่งของกรุงเทพในยุคสมัยปัจจุบัน

เรืองรอง รุ่งรัศมี
7 / 2004


ตีพิมพ์ครั้งแรกในคอลัมน์ "สายลมในกิ่งหลิว" เนชั่นสุดสัปดาห์ ฉบับที่ 632 วันที่ 12-18 กรกฎาคม 2004

หมายเหตุ ร้านหนังสือเดินทาง เดิมอยู่ใกล้ท่าเรือบางลำพู ไม่ไกลจากสนามหลวงและบางลำพู ร้านเปิดตั้งแต่สายๆ ถึงราว 2 ทุ่ม เดินทางสะดวกทั้งด้วยรถเมล์ แท็กซี่ รถส่วนตัว หรือเรือที่วิ่งในแม่น้ำเจ้าพระยา
ร้านหนังสือเดินทางที่ถนนพระอาทิตย์ได้ปิดลงเมื่อวันที่ 25 ธันวาคม 2005 และไปเปิดในที่ใหม่ที่ถนนพระสุเมรุ ในวันที่ 28 พฤษภาคม 2006 เป็นต้นมา