The Moments

ฉันนั่งอยู่บน
ก้อนหินอายุ 180 ล้านปี
เหม่อลอยตลอดบ่ายวันหนึ่ง

จิมมี่ เลียว

นักเขียนวรรณกรรมภาพไต้หวัน

1.
วันเวลา
วงปีของต้นไม้
อายุของก้อนหิน
ชีวิตของคน
สายน้ำไหล ใบไม้ร่วง ใบไม้ผลิ ดอกไม้บาน ดอกไม้ร่วง
เงาที่เคยสะท้อนในน้ำ
ชั่วขณะของเอกภพ
นิรันดร์กาลของความทรงจำ

2.

น่าแปลกที่สมุดเซนต์ friendship เมื่อครั้งเยาว์วัยหายไปจนหมดสิ้น. ไม่ใช่เพราะว่าย้ายบ้านหลายครั้ง. ทว่าเป็นเพราะความเยาว์วัยและมองชีวิตออกไปแสนไกลและแสนสั้น ไม่สัมพันธ์ลงตัวกับภาวะเฉพาะหน้าในยามนั้นๆ ความรู้ความเข้าใจเหล่านี้ ถึงจะมีครูบางคนพยายามพูดถึง แต่ก็ไม่อาจตรวจสอบให้คะแนนได้ทันกาล เราต่างต้องออกจากโรงเรียนกันก่อนทั้งนั้น

เพิ่งไม่กี่สัปดาห์นี้เองที่เพื่อนในวัยเรียนนัดพบปะกันอย่างเป็นเรื่องเป็นราว

คุณเคยกลับไปพบเพื่อนนักเรียนเก่าๆ สมัยนุ่งกางเกงขาสั้น , ใส่เสื้อคอซองไหม น่าแปลกที่บางทีเราก็ไม่ทันรู้สึกอะไรกับเรื่องพวกนี้

กี่ปีมาแล้ว

ห้าปี สิบกว่าปี ยี่สามสิบปี........

หรือไม่เคยกลับไปอีกเลย

ไม่ถึงกับเป็นเรื่องคอขาดบาดตายหรอก. ชีวิตมีเงื่อนไขเฉพาะบุคคล สมเหตุผลบ้าง ไม่สมเหตุผลบ้าง. ก็นั่นละคือชีวิต ไม่ลงตัวอยู่ในกฎเกณฑ์ตายตัวเหมือนสมการทางคณิตศาสตร์อะไรหรอก

มีเพื่อนในวัยเรียนตายไปกี่คนแล้ว ?

น่าแปลกที่พวกเขาหายไปเหมือนอยู่คนละเอกภพกับเรา

3.

เราคนที่เห็นในกระจกเดินทางผ่านอุโมงค์มหัศจรรย์แบบไหน. เราที่ยามเป็นเด็กเป็นคนแบบนั้นทำไมมาชอบฟังเพลงแบบนี้ในวันปัจจุบัน. เราในวัยเด็กเป็นเด็กอย่างนั้น มามีชีวิตแบบที่เป็นอยู่ในวันปัจจุบันได้จริงอย่างนี้

อารมณ์ความรู้สึก ความคิด และสายตา ยามเรามองดูชีวิตกลายเป็นภาวะปัจจุบันได้จริงอย่างนี้
น่าพิศวงและมหัศจรรย์

รอยยิ้มของโมนาลิซา และการร้อง "ยูเรก้า"ของอาคิมิดิส

ชั่วขณะหนึ่งเราอาจเข้าใจก้อนหินอายุ 180 ล้านปี และเอกภพอาจฉงนฉงายต่อเรา

เรายังไม่ได้ปล่อยวาง หรือหลุดพ้น บรรลุ. ปุถุชนในโลกแห่งโลกียะน่าจะมีชั่วขณะบางขณะเป็นเช่นเดียวกับก้อนหินอายุ 180 ล้านปี

4.

การให้อภัย และการรัก ไม่ยาก ไม่ง่ายทั้งในความหมายลึกและตื้น

พูดออกมาบ่อยนักบางทีก็กลายเป็นพูดพล่อยได้

เข้าใจแน่หรือ

ให้อภัยตัวเอง รักตัวเอง พูดออกมาง่าย ทำได้อย่างปล่อยวางไม่ง่ายนัก. ในขณะเดียวกันก็ไม่ยากจนหนักหนาสาหัสเกินคนปกติธรรมดาทำได้

หลายปีมาแล้ว ได้พบฝรั่งคนหนึ่งดื่มเบียร์คนเดียวยามดึก รอคอยเวลาเดินทางไปสนามบินตอนค่อนรุ่งด้วยภาษาอังกฤษกระท่อนกระแท่นพอจะรับรู้ได้ว่า เขาเที่ยวกางอ้อมกอดกอดโลกแต่ก็ยังทุกข์

อย่าลืมกอดตัวเองและรักคุณในฐานะมนุษย์คนหนึ่งในโลกที่คุณโอบกอดด้วย

ถ้าภาษาอังกฤษดีพอ คำพูดที่สื่อสารอาจไม่ได้ออกมาอย่างนี้

โมนาลิซายิ้ม

อาคิมิดิสร้องยูเรก้า

เราดื่มเบียร์ และจากกัน

ชั่วขณะนั้นลูกไก่ก็ไปเกิดเป็นดาว

ท้องฟ้าคืนนั้นดาวสวยหรือไม่ เราไม่ทันมอง

เรืองรอง รุ่งรัศมี

2004

พิมพ์ครั้งแรกในคอลัมน์ สายลมในกิ่งหลิว เนชั่นสุดสัปดาห์ ฉบับที่ 631 วันที่ 28 มิถุนายน 2004

อายุการใช้งาน

การไหลผ่านของกาลเวลา

วันเวลา เคลื่อนตัวไปเร็วหรือช้ามันก็เคลื่อนผ่านชีวิตของสรรพสิ่ง.

ใช่เพียงเฉพาะสิ่งมีชีวิตเท่านั้นที่มีกำหนดขอบเขตอายุขัย.

แม้สิ่งไร้ชีวิตและสิ่งที่เป็นนามธรรมก็มีขอบเขตจำกัดที่แน่นอนของมัน

ความลงตัว บางทีก็เป็นความประจวบเหมาะ บังเอิญ ของเหตุการณ์ บุคคล และการกระทำ

ใบไม้ที่ร่วงลงมาในแสงเงาสวยเบื้องหน้าช่างภาพที่อุปกรณ์และอารมณ์พร้อมพรั่งต่อการบันทึกเรื่องราวการไหลผ่านของกาลเวลา เป็นความประจวบเหมาะที่มิใช่เพียงความประจวบเหมาะ เป็นความบังเอิญที่มิใช่เพียงความบังเอิญ ที่คนๆ หนึ่งสามารถเก็บชั่วขณะการไหลผ่านของกาลเวลาเอาไว้เป็นภาพถ่าย

หากช่างภาพคนนั้นมิได้ตระเตรียมอุปกรณ์เอาไว้พรั่งพร้อม เขาย่อมไม่อาจบันทึกภาพในเสี้ยววินาทีนั้นเอาไว้ได้

หากเขาไม่ได้เรียนรู้ สั่งสมประสบการณ์เชิงเทคนิคการถ่ายภาพจนจัดเจน เขาอาจไม่สามารถบันทึกภาพได้ดีเท่าที่เขาต้องการ

หากเขามิได้มีสายตาที่มองเห็นความงาม เขาอาจปล่อยให้ภาพนั้นผ่านไป

หากเขามิได้มีความคิดและภูมิปัญญาที่จะมองเห็นเรื่องราวความลึกซึ้งของโลกและชีวิต เขาอาจเป็นเพียงคนถ่ายภาพเก่งทั่วๆ ไปคนหนึ่ง ที่ไม่สามารถยกระดับผลงานสู่ความเป็นศิลปะได้

แสง เงา ใบไม้ นั้นอาจเป็นปัจจัยที่เหนือวิสัยที่เราจะควบคุม ความเป็นไปของธรรมชาติ เป็นสิ่งยากที่มนุษย์เล็กๆคนหนึ่งสามารถบงการ ควบคุม ได้

ชีวิตของคนก็เป็นส่วนหนึ่งของวิถีธรรมชาติ เกิด ดับ เจริญ เสื่อมสูญ ไปตามวิถีของสรรพสิ่งที่ต้องเสื่อมสูญ นี่คือกำหนดอายุใช้งานกระมัง เพียงแต่มนุษย์ไม่อาจจะรู้แน่ชัดว่ากำหนดอายุใช้งานของชีวิตตนจะสิ้นสุดลง ณ วินาทีใด

นั่นจึงเป็นเหตุผลสำคัญที่มนุษย์ควรกระทำตนให้เข้าสู่พรมแดนที่ตนเองพร้อมจะ ใช้งานได้ เพราะว่าหากมิเป็นเช่นนั้นแล้ว เขาอาจผ่านชีวิตไปอย่างว่างเปล่า และโดยไม่ทันรู้ตัวก็ล่วงผ่านกำหนดอายุใช้งานเสียแล้ว

การพ้นกำหนดอายุใช้งานของมนุษย์ มิใช่เพียงการตายดับสิ้นอายุขัย หากแต่มีลักษณะคล้ายๆ กับฟิล์มที่หมดอายุ คืออาจยังใช้ถ่ายภาพได้ แต่ก็ไม่ได้ภาพที่มีคุณภาพที่ดี หรืออาจคล้ายอาหารกระป๋องที่พ้นกำหนดอายุ ที่เมื่อกินเข้าไปแล้วร่างกายอาจไม่สามารถทนทานได้

ความหวัง ความฝัน ความมุ่งมาดปรารถนาทั้งหลาย ต้องการความลงตัวเช่นกัน จึงจะเกิดเป็นจริงขึ้นในชีวิตได้

ที่ยุ่งยากซับซ้อนคือ เราไม่อาจมองเห็น "กำหนดอายุใช้งาน" ได้ชัดเจน

วันเวลาเคลื่อนตัวเร็วหรือช้า มันก็ยังคงเคลื่อนตัวของมันต่อไป เราตระหนักถึง "กำหนดอายุใช้งาน" หรือไม่ว่าอาจสิ้นสุด ณ ลมหายใจต่อไป. 

เรืองรอง รุ่งรัศมี

12 / 2002

พิมพ์ครั้งแรกในคอลัมน์ "สายลมในกิ่งหลิว" เนชั่นสุดสัปดาห์ 9-15/12/2545